Câu hỏi thường gặp #14

Q: “Đi ngủ mà vẫn đeo tampon có an toàn không – có đúng là tôi chỉ được dùng tampon trong vòng 4 tiếng ?”

A: Câu trả lời ngắn gọn và nhanh chóng cho vấn đề này chính là bạn nên thay tampon mỗi 4-8 tiếng tùy vào ngày bạn “bị” ít hay nhiều.

tampon1

Sự giới hạn về thời gian này được các nhà sản xuất đề ra để hạn chế (dù khó nhưng vẫn có thể) sốc nhiễm độc (viết tắt tiếng Anh là TSS). TSS được gây ra bởi độc tố có trong Staphylococcus aureus (tụ cầu khuẩn) hoặc liên cầu khuẩn streptococcus nhóm A. Trong khi mối liên hệ  giữa TSS và băng vệ sinh vẫn chưa được hiểu rõ, thì hàng năm một nửa các ca nhiễm TSS đều liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt – việc sử dụng tampon siêu thấm hút hàng ngày có thể tạo điều kiện tốt cho vi khuẩn phát triển.

Nhưng bản thân TSS lại rất hiếm khi xảy ra. Ví dụ, tổng cộng trong năm 2104, toàn nước Mỹ chỉ có 59 ca TSS, tức là mỗi năm có hàng triệu phụ nữ thường xuyên sử dụng tampon mà không gặp bất kỳ khó khăn nào. Mặc dù khả năng mắc TSS là rất thấp – kể cả khi bạn quên không thay băng trong tận 24h  – nhận biết TSS vẫn rất quan trọng bởi nếu bạn hay bạn bè của bạn gặp triệu chứng sốc, việc chữa trị kịp thời là rất cần thiết. Không ứng phó nhanh với TSS có thể dẫn đến tử vong.

Vì vậy, một lần nữa nhắc nhở bạn rằng, dù khó có thể xẩy ra, và dù đây cũng không phải là một lí do chính đáng để bạn ngừng sử dụng tampon nhưng nếu bạn gặp những triệu chứng sau trong những ngày đầu của kỳ nguyệt san, hãy đến ngay các cơ sở y tế.

Các triệu chứng bao gồm:

  • Sốt cao
  • Hạ huyết áp
  • Nôn hoặc tiêu chảy
  • Hay nhầm lẫn
  • Đau cơ
  • Mắt, họng hoặc miệng sưng đỏ
  • Co giật
  • Đau đầu

Không có xét nghiệm toàn diện cho TSS, xét nghiệm máu và nước tiểu sẽ được thực hiện để kiểm tra tụ cầu khuẩn hay viêm cầu khuẩn. Và bởi TSS là sốc do vi khuẩn vậy nên bệnh sẽ được điều trị bằng thuốc kháng sinh.

Để phòng tránh TSS,

  • Cách an toàn nhất chính là thay tampon mỗi 4-8 giờ sử dụng.
  • Rửa tay sạch trước và sau khi thay tampon.
  • Đọc kỹ nhãn hiệu và cố gắng chọn loại tampon có mức thấm hút thấp nhất có thể.
  • Bạn còn có thể chuyển sang dùng dòng sản phẩm khác, ví dụ như băng vệ sinh, cốc nguyệt san hay băng vệ sinh mini cho những lúc ít.
  • Không bao giờ dùng 2 tampon một lúc.

Và để trả lời cho câu hỏi của bạn rằng, dùng tampon lúc ngủ có an toàn không, đáp án là hãy cố gắng dùng một cái mới ngay trước khi đi ngủ và thay ngay một chiếc tampon khác khi bạn tỉnh giấc.

Nên lưu ý rằng sốc độc tố có thể tái phát – bị một lần không có nghĩa là bạn sẽ không bị lần thứ hai. Vì lý do an toàn, nếu bạn đã có tiền sử nhiễm tụ cầu khuẩn hoặc liên cầu khuẩn nghiêm trọng thì đừng sử dụng tampon nữa nhé.

Lăn tăn hàng tuần #13: Màng ngăn âm đạo (Diaphragms)

Lăn tăn hàng tuần #13: Màng ngăn âm đạo (Diaphragms)

Ngày nay, một số thứ đã trở thành lỗi thời và chúng nên như vậy, điển hình như là áo nịt ngực hay kiểu tóc mullet.

mullet 1

Nhưng qua thời gian, có một số thứ không đáng bị quên lãng như vậy, chúng tôi cho rằng màng ngăn âm đạo xứng đáng có được cơ hội thứ hai. Thực ra, tôi còn có thể tự tin nói rằng đây là phương pháp tránh thai hiệu quả nhất trên thị trường hiện nay. Chúng đơn giản, bền lâu, không dùng hooc-môn, có hiệu quả ngừa thai lên đến 94% , và hơn thế nữa, những tổ chức như PATH đang nỗ lực không ngừng trong việc cải tiến màng ngăn, giúp việc sử dụng chúng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy vậy, màng ngăn âm đạo vẫn chưa thể là một phần trong các cuộc trò chuyện về biện pháp ngừa thai – chỉ có khoảng 2% phụ nữ lựa chọn phương pháp tránh thai này.

Dường như, rào cản giữa sản phẩm và người dùng chính là sự mờ mịt về thông tin và cách sử dụng. Màng ngăn âm đạo là một máng nhỏ làm bằng silicon, chùm bên ngoài lối vào cổ tử cung và ngăn chặn tinh trùng di chuyển vào các ống dẫn trứng cũng như trứng đã được thụ tinh. Màng ngăn nên được đưa vào bên trong cơ thể ít nhất 30 phút trước khi quan hệ tình dục và phải được giữ lại trong cơ thể sau đó ít nhất 6 tiếng đồng hồ, nhưng không được quá 24h tại một thời điểm. Với gel diệt tinh trùng được bôi vào góc, các rào cản vật lý và gel diệt tinh trùng tạo thành phương pháp ngừa thai hiệu quả. Với việc sử dụng (một cách không hoàn hảo), màng ngăn âm đạo có hiệu quả tương tự như bao cao su nam và hơn bao cao su nữ!

Dia1
Hình ảnh minh họa của màng ngăn âm đạo hiện đại có tên Caya, được thiết kế và sản xuất bởi tổ chức về sức khỏe tình dục phi lợi nhuận toàn cấu PATH.

Màng ngăn có lịch sử lâu đời hơn rất nhiều phương pháp tránh thai khác, là một trong những phương pháp tránh thai đầu tiên có mặt trên thị trường sau khi được phát minh vào năm 1882 và sau đó phát triển đến độ cứ 3 người phụ nữ đã lập gia đình sẽ có 1 người dùng sản phẩm này.

Ở phiên bản đời trước của màng ngăn âm đạo, việc đưa vào cơ thể là rất khó khăn, yêu cầu sự trợ giúp của bác sỹ; vì kích thước âm đạo và cổ tử cung ở mỗi phụ nữ là khác nhau, điều quan trọng chính là làm sao để máng bao trùm lên toàn bộ lối vào cổ tử cung nhưng không được quá rộng vì có thể gây khó chịu cho người sử dụng (nếu được đưa vào đúng cách, màng ngăn sẽ không gây ra bất kỳ cơn đau nào). Sự phiền phức trong cách sử dụng cộng với sự phát triển của những phương pháp tránh thai rẻ và tiện dụng gây nên sự thoái trào nhanh chóng của màng ngăn vào những năm 60 – khi “thuốc viên” được công nhận cho sử dụng liên tục – phần trăm người dùng giảm từ 4,5% thành 2% người sử dụng như ngày nay.

Đây chính là lúc thích hợp nhất cho sự trở lại của màng ngăn âm đạo. Trong một thế giới mà các nhà sản, phụ khoa, các hiệp hội hàng đầu đều cho rằng những biện pháp tránh thai có hooc-môn như vòng IUD, thuốc tránh thai đường uống và thuốc tiêm là những biện pháp “đầu bảng” thì có khoảng 4/10 phụ nữ không cảm thấy hài lòng vì cách tránh thai bản thân đang sử dụng. Trong các cuộc trò chuyện với bạn bè, tôi liên tục nghe được những lo ngại về tác động lâu dài của việc bổ sung hooc-môn  và sự miên cưỡng khi phải lựa chọn những phương pháp tránh thai phổ biến. Những người có phản ứng tiêu cực với thuốc thường được khuyến khích thay hãng thuốc hơn là dùng biện pháp khác.

Nhưng tại sao lại thế? Màng ngăn âm đạo mang đến bất kỳ chống chỉ định y tế nào (trừ trường hợp dị ứng latex), chúng rẻ hơn, không yêu cầu đơn thuốc hay bất kỳ thói quen sử dụng lâu dài nào và có thể được dùng ở mọi thời điểm. Chúng không cản trở bạn khi quan hệ và thậm chí, một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng màng ngăn giúp ngăn ngừa sự lây lan của các BLQDTD do chặn kín lối vào tử cung! Không chỉ thế, với lựa chọn 1-size thích hợp với mọi đối tượng sử dụng, các buổi hẹn bác sỹ sẽ được giảm thiểu, việc tiếp cận sản phẩm cũng trở nên dễ dàng hơn.

Bên cạnh việc thiếu nhận thức về sản phẩm, chúng tôi nghĩ lý do lớn nhất khiến cho nhiều phụ nữ e dè khi chọn màng ngăn âm đạo chính là ở cách đưa chúng vào trong cơ thể. Không có nhiều chỗ cho sai lầm (phải được đưa vào đúng cách – mọi lúc sử dụng), và nó còn liên quan đến việc đưa hai ngón tay vào sâu trong âm hộ. Đối với một số phụ nữ, điều này có thể hơi đáng sợ, mới lạ hay thậm chí là kỳ quặc, nhưng sau một vài lần thực hành ở nhà, đeo mang ngăn cũng sẽ chỉ như sử dụng tampoon không có cần đẩy mà thôi.

 

dia2
Bóp hai cạnh bên để thu nhỏ màng ngăn, sau đó đẩy sâu vào trong âm đạo, phía sau xương mu, màng ngăn âm đạo Caya có 1 size phù hợp với hầu hết mọi đối tượng sử dụng.

Có thể thấy rằng màng ngăn âm đạo đã và đang bị hiểu lầm rất nhiều. Vì không có được sự quảng cáo, hậu thuẫn lớn từ những công ty dược phẩm, màng ngăn đã dần dần bị lãng quên trong bóng tối. Bản thân tôi nghĩ rằng đây là sự lựa chọn tránh thai tuyệt vời, đơn giản, không ảnh hưởng khi giao hợp, hiểu quả và là phương pháp tránh thai tự nhiên mà phụ nữ nắm quyền chủ động (không như bao cao su cho nam giới).

Chúng còn kín đáo, không ảnh hưởng đến hooc-môn, khả năng sinh sản, tâm trạng khi sử dụng, không gây tích nước (như thuốc uống) và hay nhất là còn bảo vệ chúng ta phần nào khỏi các bệnh LQDTD. Đúng là để sử dụng thành thạo màng ngăn bạn cần một chút luyện tập cũng như phải cảm thấy thoải mái với cơ thể. Tuy nhiên với nhiều lợi ích như thế thì cũng đáng, nhỉ?

Sau đây là một video clip hướng dẫn sử dụng màng ngăn Caya, hãy xem và cân nhắc xem đây có phải là sự lựa chọn phù hợp với bạn hay không nhé!

Câu Hỏi Thường Gặp #13

Câu Hỏi Thường Gặp #13

Q: “Màng chắn ngừa thai (diaphragm) và cốc Nguyệt san giống nhau về bản chất đúng không ạ? Và chúng hoạt động ra sao ạ?”

 A: Hai sản phẩm này đúng là tương tự nhau! Cả hai đều là những ống silicone y học để đưa vào âm đạo, nhưng khác nhau một chút ở mục đích sử dụng, cách sử dụng và hình dạng. Nếu như màng chắn ngừa thai được đưa sâu vào âm đạo, ngăn tinh trùng xâm nhập thì cốc nguyệt san (còn được biết đến với cách gọi cốc diva hay cốc mặt trăng) dùng để chứa kinh nguyệt ở bên trong. Màng chắn ngừa thai phải được đẩy lên càng gần cổ tử cung càng tốt nhưng cốc nguyệt san chỉ cần được chèn vào đến khi bạn thấy thoải mái là được, Nhìn chung, chúng cũng có điểm giống nhau nhưng vẫn  vài điểm khác biệt quan trọng.

Cốc nguyệt san là dòng sản phẩm hỗ trợ cho kỳ kinh nguyệt của phụ nữ, cung cấp cho nữ giới một lựa chọn an toàn, thân thiện với môi trường và rẻ hơn băng vệ sinh truyền thống hoặc tampon.

Cốc nguyệt san hoạt động như thế nào:

  • Cốc có thể chứa 30 ml chất lỏng: một người phụ nữ trung bình  có khoảng 30-60ml máu kinh, nghĩa là nếu bạn lấy cốc ra làm sạch mỗi 12 tiếng (theo khuyến cáo), nó sẽ không bao giờ tràn.
  • Bên dưới sườn cốc có nhiều lỗ nhỏ, tạo ra điều kiện chân không giúp chống tràn.cup1
  • Một móc nhỏ được treo gần đáy cốc giúp bạn dễ dàng tháo bỏ cốc.

 

Lợi ích của cốc nguyệt san so với tampon:

  • Bạn có thể mang cốc trong vòng từ 10-12 tiếng đồng hồ, trái ngược với tampon nên được thay mới mỗi 4-8 tiếng.
  • Việc rửa tay trước và sau khi thay cốc là rất quan trọng. Nhưng chúngđược thiết kế để lấy ra, vệ sinh và tái chèn vào cơ thể một cách rất thuận tiện, tránh cho bạn việc phải chạy vào phòng vệ sinh thường xuyên vì những thời điểm tràn đột xuất.
  • Tình trạng xảy ra sốc độc tố ở phụ nữ dùng cốc nguyệt san ít hơn hẳn.
  • Đây là sự lựa chọn hoàn hảo cho những người thích bơi lội hay phải hoạt động dưới nước thường xuyên vì cốc không thấm nước như tampon.
  • Cốc không chứa hóa chất, không giống như những loại tampon thông thường được làm từ bông tẩy trắng và có mùi hương.
  • Cốc nguyệt san không làm khô thành âm đạo, thế nên bạn có thể đặt cốc trước khi hành kinh để hạn chế dây bẩn ra đồ lót hay trước một chuyến xe buýt dài.
  • Không cần phải thay đổi kích thước cốc, bạn có thể dùng chúng an toàn trong suốt kỳ và cả vào ban đêm.
  • Thân thiện với môi trường (và tài chính) hơn nhiều – một người phụ nữ trung bình dùng khoảng 300-420 thanh tampon hoặc miếng băng vệ sinh hàng năm, tiêu tốn từ 2.25 đến 5.75 triệu VND (100-225USD). Việc mua cốc thường niên (dao động khoảng từ 800.000 VND hay 35USD) hạn chế được tối đa lượng rác thải và tiết kiệm cho bạn hàng triệu đồng.

 

Vậy làm thế nào để chèn và vệ sinh cốc? Sau khi bạn làm sạch cốc mới bằng xà phòng và nước, hãy tìm một tư thế thoải mái, có thể là ngồi xổm, ngồi hay nằm thẳng, bóp chặt 2 cạnh bên của cốc (xem hình ảnh ở dưới để rõ thêm nhé). Tiếp tục kẹp chặt phần đáy cốc bằng một tay, tay còn lại kéo dãn môi âm hộ và đẩy cốc dần dần vào trong âm đạo. Đẩy cốc lên cao sao cho bạn cảm thấy thoải mái nhất sau đó thả tay ra. Chiếc cốc sẽ tự động mở và tạo ra khoảng chân không, niêm phong mọi bức tường âm đạo, giữ chất lỏng bên trong cho đến khi bạn sẵn sàng lấy cốc ra vệ sinh.

up 2

 

 

Đối với việc tháo cốc, bạn chỉ cần với tay cầm đầu móc kéo ra ngoài. Đổ chất lỏng bên trong (lượng chất lỏng sẽ ít hơn bạn nghĩ – trung bình chỉ khoảng 2,4 thìa cà phê chất lỏng) vào bồn cầu, xả nước bình thường. Rửa cốc bằng xà phòng và nước sau đó đặt lại vào âm đạo! Thế là xong! Vì bạn phải rửa cốc trong bồn rửa mặt nên nó không thực sự phù hợp với các nhà vệ sinh công cộng hay văn phòng; để thuận tiện nhất, bạn nên thay, rửa cốc ở nhà sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ.

 

Cốc nguyệt san có hạn sử dụng ít nhất 1 năm, với việc sử dụng đúng cách và vệ sinh sạch sẽ hạn dụng của chúng sẽ còn cao hơn nữa. Vì vậy hãy để ý đến sản phẩm thân thiện với môi trường, sạch sẽ và thuận tiện này nếu muốn thay thế tampon hay băng vệ sinh nhé.